Rol van de anesthesiemedewerker in het Pre-Operatief Spreekuur

Marga van Eck-Smaling, Irene ’t Hoen, Vincent Lisman, Maaike Meyer, Roeland Reijse, Rika van de Kaa

In het Zuwe Hofpoort wil men graag de anesthesiemedewerker laten participeren in het Pre Operatieve Spreekuur ( verder te noemen als POS). Met als doel alle patiënten voor een operatie te zien en een betere zorg te kunnen bieden. Het hoofd OK/anesthesie (Rika van de Kaa) van het Zuwe Hofpoort te Woerden had de volgende opdracht: “Doe aanbevelingen over de wijze waarop de taken en verantwoordelijkheden door de anesthesiemedewerkers ingevuld kunnen worden ten behoeve van een goed functionerend Pre Operatief Spreekuur.” Deze opdracht is als afstudeerproject gekozen door leerlingen van de opleiding tot anesthesiemedewerker. De projectgroep bestond uit Vincent Lisman (St. Antonius te Nieuwegein), Roeland Reijse ( Meander Medisch Centrum te Amersfoort), Maaike Meyer (Diakonessenhuis te Utrecht) , Irene ’t Hoen en Marga van Eck ( Zuwe Hofpoort ziekenhuis te Woerden).  Dit artikel is een samenvatting van het Adviesrapport over de rol van de anesthesiemedewerker in het Pre Operatieve Spreekuur ( in het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis), met name de algemene punten die voor elke POS van toepassing kunnen zijn.

Inleiding

Het doel van een Pre operatief spreekuur is voorlichting geven over de anesthesietechniek, volledige en betrouwbare medische gegevens verkrijgen en de lichamelijke conditie van de patiënt, voor een operatie, helder te hebben. Tijdens een consult kan de behandelingsovereenkomst van de patiënt met de anesthesioloog gesloten worden. De patiënt heeft tevens de gelegenheid vragen te stellen en onduidelijkheden kunnen opgelost worden. Onduidelijkheden en vragen kunnen een bron van angst zijn en dit zou voor een groot deel weggenomen kunnen worden tijdens een pre-operatief gesprek.

De projectgroep heeft de volgende deelvragen geformuleerd:

• Welke mogelijkheden bieden de Wet BIG en het Beroepsprofiel Anesthesiemedewerker voor de invulling van de rol van een anesthesiemedewerker in een POS?
• Wie is er wettelijk gezien eindverantwoordelijk voor datgene wat besloten wordt tijdens het POS en de daar eventueel uit voortkomende behandeling? Maakt de wet hierin onderscheid in “eindverantwoordelijkheid” en “verantwoordelijkheid voor het eigen handelen”?
• Over welke kennis en bekwaamheden moet een anesthesiemedewerkers beschikken wil hij/zij een verantwoorde bijdrage kunnen leveren aan een POS?
• Hoe geven andere ziekenhuizen vorm aan een POS met anesthesiemedewerkers, rekening houdend met de mogelijkheden die de Wet BIG en het Beroepsprofiel bieden en de kennis en bekwaamheden van de medewerkers?
•  Welke vaardigheden moet een anesthesiemedewerker beheersen of vergaren wil hij/zij een verantwoorde bijdrage kunnen leveren tijdens een POS.
• Wat is de meest vriendelijke en efficiënte POS -route voor de patiënt? En voor de ziekenhuisorganisatie?
• Welke rolverdeling van anesthesioloog en anesthesie-medewerker hanteren andere ziekenhuizen tijdens een POS
• Houden andere ziekenhuizen rekening met de ASA classificatie van patiënten als het screening door een anesthesiemedewerker betreft?
• Welke “patiëntenrouting” hanteren andere ziekenhuizen; in welke volgorde ziet de patiënt de arts en medewerkers en waarom?

Deze vragen zijn door middel van literatuuronderzoek en een gericht enquête aan  vijf ziekenhuizen, die al anesthesiemedewerkers in het pre operatieve spreekuur inzetten, uitgezocht en uitgebreid beschreven in het Adviesrapport over de rol van de anesthesiemedewerker in het Pre operatieve Spreekuur. Aan bod komen de wet BIG, met termen als bekwaam , bevoegd en verantwoordelijkheid, de Wet op Geneeskundige Behandelingsovereenkomst, het beroepsprofiel van de anesthesiemedewerker en het praktijkonderzoek. Tenslotte de conclusies van de Adviesgroep en de aanbevelingen die zij aan het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis hebben gegeven.

Sedatieassistent: SAM

Bert Hoeflaken, Brian Tromp, Michel Janssen.

Zo’n 30 jaar geleden werden patiënten die een operatie ondergingen onder narcose na de operatie uitgeleid en op de gang gezet. Terwijl de volgende patiënt werd ingeleid keek men af en toe eens door een ruitje in de deur van de operatiekamer of alles nog goed was met de patiënt die op de gang wachtte en bij was aan het komen van de narcose. Dit was toen kwaliteit van zorg. We kunnen ons dat nu niet meer voorstellen. Tegenwoordig wordt de patiënt na de operatie goed opgevangen en bewaakt op de verkoeverkamer. Er heeft zich blijkbaar een evolutie voorgedaan die tot het huidige handelen heeft geleid (uit een ervaring van een oudere anesthesiemedewerker).

Dit voorbeeld is om een parallel te trekken tussen het proces van narcose op de operatiekamer en het proces van sedatie buiten de operatiekamer. Het komt op de endoscopiekamer ook voor dat patiënten die gesedeerd zijn na de ingreep gewoon staan te wachten op de gang totdat ze worden opgehaald. Het is ook hier eens tijd voor een verandering! Met ons project proberen we een bijdrage te leveren aan de verbetering van dit stuk specifieke zorg in het Catharina Ziekenhuis Eindhoven. Ook kan er een extra dimensie aan het beroep van anesthesiemedewerker  worden toegevoegd.

We kunnen stellen dat op meerdere plaatsen in de wereld gezocht wordt naar een oplossing om het proces van sedatie kwalitatief beter en efficiënter te laten verlopen. In landen als Groot-Brittanië, Noorwegen, Frankrijk en Zwitserland is men al verder met onderzoek op dit gebied evenals in de VS vanwaar de meeste rapporten op internet te vinden zijn. In Nederland is dit jaar een opleiding gestart om de zogenaamde SAM op te leiden. SAM staat voor Sedatie AnesthesieMedewerker. Het betreft een experimentele opzet met 5 opleidingsplaatsen en met subsidie van de minister van VWS. Gezien het forse aantal aanmeldingen voor deze opleiding zal ze zeker navolging vinden.

Geschiedenis van sedatie.

Er heeft afgelopen jaren een exponentiële toename plaatsgevonden van de diagnostische en therapeutische procedures. Denk bijvoorbeeld aan de beeldvormende procedures op de röntgenafdeling, catheterisaties, sleutelgatchirurgie en enorme toename van endoscopieën. Hiervoor was het niet meer noodzakelijk dat er algehele anesthesie werd gegeven. De procedures waren echter dermate vervelend om te ondergaan, dat het nodig was een aparte voorziening te treffen. Zodoende was de sedatie geboren!

Accompli Congres & Organisatiebureau
Postbus 268
6600 AJ Wijchen
Tel. : 024 - 64.54.513
Fax : 024 - 64.50.737